Na de eerste maanden komt bij bijna iedereen het moment dat het gewicht blijft hangen. Waarom dat gebeurt en waarom het meestal geen mislukking is. Dit is informatie over de praktische kant, geen medisch advies, geen doseringsadvies en geen vervanging van het gesprek met uw arts of apotheker. Waar het onderzoek dun is, zeggen wij dat erbij.
Het moment waarop mensen denken dat het niet meer werkt
Er komt een punt waarop het cijfer op de weegschaal drie, vier, vijf weken hetzelfde blijft. Voor veel mensen is dat het moment waarop de twijfel binnenkomt: doet het nog wel iets, doe ik iets fout, moet er iets veranderen.
Het is goed om te weten dat dit bij vrijwel iedereen gebeurt die fors afvalt, met of zonder middel. Een lichter lichaam verbruikt minder. Bewegen kost minder energie als u minder gewicht meedraagt. Op enig moment komt de hoeveelheid die u binnenkrijgt en de hoeveelheid die u verbruikt weer bij elkaar, en dan staat het cijfer stil.
Dat is geen defect. Het is rekenkunde. En het is precies het punt waarop de vraag verschuift van 'hoe val ik af' naar 'hoe houd ik dit vol', wat een andere vraag is met een ander antwoord.
Wat er onder een plateau kan zitten
Een stilstaande weegschaal betekent niet dat er niets verandert. Er zijn een paar dingen die tegelijk kunnen spelen.
Vochtverschuivingen. Uw gewicht schommelt van dag tot dag met een tot twee kilo aan vocht en darmvulling, en dat kan weken vetverlies verhullen. Dat is de reden dat een trendlijn over acht weken nuttiger is dan het cijfer van vanochtend.
Verandering in samenstelling. Als u tegelijk krachttraining bent gaan doen, kan er spier bij komen terwijl er vet af gaat. Dan verandert uw lichaam terwijl het cijfer stilstaat. Uw kleding merkt dat eerder dan uw weegschaal.
Een lagere energiebehoefte. Twintig kilo lichter zijn betekent dat alles wat u doet minder kost. Dezelfde hoeveelheid eten die eerder tot verlies leidde, leidt nu tot evenwicht.
En terugkerende eetlust. Bij veel mensen wordt de eetlust na de eerste maanden minder sterk onderdrukt. Dat is een reële verandering en het is geen gebrek aan wilskracht.
Wat een plateau níét is
Een plateau is geen signaal dat u iets aan uw behandeling moet veranderen. Als u dat denkt, is dat een gesprek met de arts die het middel heeft voorgeschreven, en niet iets waar u zelf mee gaat schuiven. Dat is de belangrijkste zin van deze pagina.
Een plateau is ook geen reden om nog minder te gaan eten. Bij een eetlust die al klein is, is de ruimte om te snijden vrijwel nul, en wat u er wel mee bereikt is dat u nog minder eiwit, ijzer en calcium binnenkrijgt. Dat is precies de verkeerde kant op.
En het is geen aanleiding om vaker te gaan wegen. Als het cijfer stilstaat, doet dagelijks wegen niets anders dan dagelijks bevestigen dat het stilstaat.
Wegen op een manier die iets zegt
Een weegschaal meet niet hoeveel vet u draagt. Hij meet hoe zwaar alles bij elkaar is: vet, spier, bot, vocht, de inhoud van uw darmen en het glas water dat u net op heeft. Van die zes verandert er één langzaam en veranderen er twee van uur tot uur. Dat is de hele reden dat het cijfer van vanochtend zo weinig waard is.
Wat er wel uit te halen valt, zit in de manier waarop u meet. Eén vast moment per week, het liefst dezelfde ochtend, na de wc en voor het ontbijt, met ongeveer dezelfde kleding aan. Niet omdat een kilo kleding uitmaakt, maar omdat elke variabele die u vasthoudt de ruis kleiner maakt.
Schrijf het op in plaats van het te onthouden. Vijf punten onder elkaar laten iets zien wat vijf losse ochtenden nooit laten zien: een richting. En als u de neiging heeft om vaker te kijken, zet de weegschaal dan ergens waar u hem moet halen. Dat klinkt als een trucje en het werkt als een trucje.
Twee weken zonder verandering is geen plateau, dat is een normale week. Pas over acht weken heeft de lijn genoeg punten om er iets over te zeggen, en dat is ook precies de periode waarover uw arts iets kan zeggen.
Wat wel zinvol is
Kijk eerst naar iets anders dan gewicht. Hoe zit uw kleding, hoe is uw conditie op de trap, hoeveel kunt u tillen, hoe slaapt u, hoe is uw bloeddruk bij de laatste controle. Dat zijn allemaal dingen die kunnen verbeteren terwijl de weegschaal niets doet, en het zijn de dingen waarom u dit doet.
Kijk daarna naar de twee dingen die tijdens een plateau echt verschil maken: eiwit en weerstandsbeweging. Niet omdat ze het cijfer weer in beweging brengen, maar omdat ze bepalen hoe het gewicht dat u nu heeft is samengesteld.
En breng het ter sprake bij uw volgende afspraak. Neem uw weeggegevens over acht weken mee in plaats van uw indruk. 'Het staat al een maand stil' is een ander gesprek dan 'hier zijn acht meetpunten', en dat tweede gesprek levert meer op.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een plateau?
Dat verschilt per persoon en is niet te voorspellen. Wat wel geldt: een paar weken zonder verandering is te kort om er iets uit te concluderen, omdat vocht en darmvulling het cijfer over die periode al genoeg bewegen.
Moet ik minder gaan eten als het stilstaat?
Meestal is dat precies de verkeerde reactie. Als uw eetlust al klein is, gaat verder snijden ten koste van eiwit en micronutriënten en niet van vet. Bespreek het liever met een diëtist dan het zelf op te lossen.
Waarom schommelt mijn gewicht van dag tot dag?
Vocht en darmvulling bewegen makkelijk een tot twee kilo op en neer, en zout, koolhydraten, warmte en de vraag of u die ochtend naar de wc bent geweest tellen allemaal mee. Daarom zegt één ochtend niets en een lijn over acht weken wel.
Betekent een plateau dat het middel niet meer werkt?
Niet zonder meer. Een lichter lichaam verbruikt minder, dus op enig moment komen inname en verbruik weer in evenwicht. Wat dat voor uw behandeling betekent, is een vraag voor de arts die het heeft voorgeschreven.
